Mehmet Reşat BAŞAR*, Kifayet ÖZKUL**
İlk Türkolog Kâşgarlı Mahmud, Türk medeniyetlerini anlatan ve dil biliminin ilk kaynağı olan büyük bir ansiklopedik sözlük yazmıştır. Türk boylarının lehçelerini, kökenlerini, kültürel değerlerini, dilini, geleneklerini, örf ve adetlerini, inançlarını, yaşayış tarzlarını ve sembolik değerlerini “Divanu Lügat-it-Türk” adı altında derleyerek Türk halkının yazılı hafızasını oluşturmuştur. Kâşgarlı Mahmûd, yaşadıkları coğrafyayı ve yerleşim yerlerini gösteren ilk dünya haritasını çizip anlatarak önemli bir arşiv oluşturmuştur. Oğuz boylarıyla özel bir bağı olan, her yerde Türk olmaktan övünen Kâşgarlı Mahmûd, Anadolu’nun fethi sırasında Alparslan’a dua etmiş ve Türk milletini gururla yüceltmiştir. Anadolu’nun fethi sonrasında yerleşim sürecine geçilmiş ve mimariye önem verilmiştir. Mimari yapıda sembolik süslemelerin ve sembolik dilin şekillendiği zengin bir görsel repertuar ortaya çıkmıştır. “Divan-u Lügat-it-Türk”te bahsi geçen zengin Türk dil bilgisi ile Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası’na özgü motif karakterleri incelenerek karşılaştırılacak ve mitolojik analiz yapılacaktır.
Anahtar Kelimeler: Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, Divan-ı Lügat-it-Türk, Kaşgarlı Mahmud, Smbol, Türkolog
*İstanbul Okan Üniversitesi, Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi, Görsel İletişim Tasarımı Bölümü, resat.basar@okan.edu.tr ORCID: 0000-0002-7949-2380
**Dr. Öğr. Gör., İstanbul Üniversitesi- Cerrahpaşa,Teknik Bilimler Meslek Yüksek Okulu, El Sanatları Bölümü, Seramik Ve Cam Tasarım
kifayet.ozkul@iuc.edu.tr ORCID: 0000-0001-5778-9557
